Έκθεση για την Πορεία της Ψυχιατρικής Μεταρρύθμισης στην Ελλάδα
Διεύθυνση Ψυχικής Υγείας, Υπουργείο Υγείας και Πρόνοιας, Αθήνα, 13/11/2003
ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ TΟΥ Ε.Σ.Υ.: ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ
Συμπεριφορά στους ασθενείς και τα δικαιώματα των χρηστών υπηρεσιών Υγείας
Ο Νόμος 2071/92 «Εκσυγχρονισμός και Οργάνωση Συστήματος Yγείας» και τα δικαιώματα των ψυχικά πασχόντων
Καλλιόπη Μαυρατζώτου - Προϊσταμένη Διεύθυνσης Ψυχικής Υγείας- Υπουργείο Υγείας & Πρόνοιας
Νόμος 2071/92 - Φ.Ε.Κ. 123/Τ.Α71992 «Εκσυγχρονισμός και Οργάνωση Συστήματος Υγείας»
Άρθρο 47 : «Τα Δικαιώματα του Νοσοκομειακού Ασθενούς», Κεφάλαιο ΣΤ' «Ψυχική Υγεία»
Άρθρο 95 : «Ακούσια Νοσηλεία»
Άρθρο 96 : «Διαδικασία Εισαγωγής»
Άρθρο 97 : «Ένδικα Μέσα»
Άρθρο 98 : «Συνθήκες Νοσηλείας»
Άρθρο 99 : «Διακοπή - Διάρκεια - Λήξη Ακούσιας Νοσηλείας»
Άρθρο 100 : «Υποτροπή Ασθένειας»
Άρθρο 95 : Ακούσια Νοσηλεία
Ακούσια Νοσηλεία είναι η χωρίς τη συγκατάθεση του ασθενή εισαγωγή και η παραμονή του, για θεραπεία, σε κατάλληλη Μονάδα Ψυχικής Υγείας.
Προϋποθέσεις για Ακούσια Νοσηλεία είναι:
- Ο ασθενής να πάσχει από ψυχική διαταραχή
- Να μην είναι ικανός να κρίνει για το συμφέρον της υγείας του
- Η έλλειψη νοσηλείας να έχει ως συνέπεια είτε να αποκλεισθεί η θεραπεία του είτε να επιδεινωθεί η κατάσταση της υγείας του, Ή
- Η νοσηλεία του ασθενή που πάσχει από ψυχική διαταραχή να είναι απαραίτητη για να αποτραπούν πράξεις βίας κατά του ίδιου ή τρίτου.
Άρθρο 96 : Διαδικασία Εισαγωγής
Η μεταφορά του διενεργείται υπό συνθήκες που εξασφαλίζουν το σεβασμό στην προσωπικότητα και την αξιοπρέπεια του ασθενή.
Άρθρο 98 : Συνθήκες Νοσηλείας
Σε κάθε περίπτωση και σε όλη τη διάρκεια της νοσηλείας, πρέπει να επιδεικνύεται σεβασμός προς την προσωπικότητα του ασθενή.
Οι περιορισμοί που επιβάλλονται στην ατομική ελευθερία του ασθενή προσδιορίζονται μόνο από την κατάσταση της υγείας του και τις ανάγκες της νοσηλείας.
Nόμος 2519/97 -Φ.Ε.Κ. 165/T.AV21-08-1997
Ανάπτυξη και εκσυγχρονισμός του Εθνικού Συστήματος Υγείας, οργάνωση των υγειονομικών υπηρεσιών, ρυθμίσεις για τα φάρμακα και άλλες διατάξεις
ΑΡΘΡΟ 1 «Όργανα Προστασίας των Δικαιωμάτων»
Αυτοτελής Υπηρεσία Προστασίας Δικαιωμάτων Ασθενών
Επιτροπή Ελέγχου Προστασίας Δικαιωμάτων
Γραφείο Επικοινωνίας
Τριμελής Επιτροπή Προάσπισης των Δικαιωμάτων του Πολίτη
Nόμος 2716/99 - Φ.Ε.Κ. 96/Τ.Α717-05-1999
Ανάπτυξη και εκσυγχρονισμός των υπηρεσιών ψυχικής υγείας και άλλες διατάξεις
ΑΡΘΡΟ 2 (όπως αντικαταστάθηκε με τη διάταξη του αρ.12 του Ν.2915/01)
Γραφείο για την Προστασία των Δικαιωμάτων των Ατόμων με Ψυχικές Διαταραχές
Ειδική Επιτροπή Ελέγχου Προστασίας των Δικαιωμάτων των Ατόμων με Ψυχικές Διαταραχές
Η Επιτροπή είναι εννεαμελής και αποτελείται από:- Έναν ψυχίατρο και έναν παιδοψυχίατρο
- Δύο κοινωνικούς λειτουργούς
- Έναν από τους λοιπούς επαγγελματίες ψυχικής υγείας
- Δύο νομικούς
- Δύο εκπροσώπους των χρηστών υπηρεσιών ψυχικής υγείας ή των συλλόγων οικογενειών των χρηστών
Η Επιτροπή εποπτεύει και ελέγχει την προστασία των δικαιωμάτων των ατόμων με ψυχικές διαταραχές, όπως:
- το δικαίωμα για αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης στις Μ.Ψ.Υ.
- το δικαίωμα για εξειδικευμένη ατομική θεραπεία
- το δικαίωμα να αμφισβητεί ο ασθενής στο δικαστήριο την ακούσια νοσηλεία
- το δικαίωμα να συνομιλεί κατ' ιδίαν με δικηγόρο
- το δικαίωμα να έχει πρόσβαση στα δεδομένα των αρχείων που τον αφορούν
- το δικαίωμα να προστατεύει την περιουσία του
- το δικαίωμα της κοινωνικής του επανένταξης
ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ
- Δέχεται παράπονα, αναφορές ή καταγγελίες από κάθε πολίτη, οργάνωση, φορέα ή οποιαδήποτε Επιτροπή η Αρχή
- Επισκέπτεται, σε τακτά χρονικά διαστήματα τις υπηρεσίες ψυχικής υγείας
- Πραγματοποιεί αυτεπαγγέλτως ή μετά από καταγγελία έκτακτες επισκέψεις σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας
- Ενημερώνει τους πολίτες για τα δικαιώματα των ψυχικά ασθενών με κάθε πρόσφορο μέσο, όπως έκδοση ενημερωτικών φυλλαδίων, καταχωρήσεις στον Τύπο ή τηλεοπτικά μηνύματα
- Δέχεται και διερευνά περαιτέρω τις ετήσιες υποχρεωτικές εκθέσεις των υττευθύνων των υπηρεσιών ψυχικής υγείας ή των νόμιμων αναπληρωτών τους, καθώς και των τριμελών επιτροπών προάσπισης των δικαιωμάτων των ασθενών του αρ.1 παρ. 4 εδ. 2 του Ν.2519/97
- Υποβάλλει ετήσιες εκθέσεις για το έργο της στον Πρόεδρο της Επιτροπής Ελέγχου Προστασίας των Δικαιωμάτων των Ασθενών
- Υποβάλλει έκθεση κάθε φορά που διαπιστώνει παραβίαση των δικαιωμάτων των ατόμων με ψυχικές διαταραχές στον Πρόεδρο της Επιτροπής Ελέγχου Προστασίας των Δικαιωμάτων των Ασθενών του Ν.2519/97, η οποία προβαίνει στις περαιτέρω νόμιμες ενέργειες, όταν κρίνεται απαραίτητο
- Παρεμβαίνει κάθε φορά που διαπιστώνει παραβίαση των δικαιωμάτων των ατόμων με ψυχικές διαταραχές, προβαίνει σε συστάσεις και αποστέλλει αναφορά στο αρμόδιο όργανο για την ποινική ή πειθαρχική δίωξη
- Οργανώνει, εποπτεύει και συντονίζει σε συνεργασία με τους δικηγορικούς συλλόγους του τόπου κατοικίας ή διαμονής των ατόμων με ψυχικές διαταραχές την εθελοντική δικηγορική αρωγή σε θέματα προστασίας των δικαιωμάτων τους, σύμφωνα με τις αρχές οργάνωσης του τμήματος δικηγορικής αρωγής του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών.
ΣΤΙΓΜΑ ΚΑI ΠΡΟΚΑΤΑΛΗΨΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΑΣΘΕΝΕΙΑ
« Οι προκαταλήψεις που βοήθησαν στη δημιουργία του στίγματος στηρίζονται στην πεποίθηση ότι ο ψυχικά ασθενής είναι: ανίατος, επικίνδυνος για το περιβάλλον, ανεύθυνος για τις πράξεις του»
Τ. Lemperiere - Α. Feline & Συνεργάτες
«ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ» - Τόμος Β'
Υπεύθυνος Έκδοσης: Π. Σακελλαρόπουλος - Εκδ. Παπαζήση 1995