Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση στην Ελλάδα, Θεσμικό και Κοινωνικό Πλαίσιο, Προβλήματα κατά την Πορεία Υλοποίησης

Ενώ στις χώρες της Ευρώπης ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 1960 μεταβαίνουν βαθμιαία από την ασυλική περίθαλψη στην κοινοτική ψυχιατρική, στην Ελλάδα το σύστημα χαρακτηρίζεται αττό την ύπαρξη και τη δημιουργία νέων ψυχιατρείων.

Παρά τις μεμονωμένες προσπάθειες φωτισμένων ψυχιάτρων και άλλων επαγγελματιών ψυχικής υγείας κυρίως στη δεκαετία του 1970 η ψυχιατρική μεταρρύθμιση κάνει τα πρώτα της βήματα το 1983 με τη ψήφιση της διάταξης του άρθρου 21 του Ν. 1397 που καθιερώνει την ίδρυση και λειτουργία Κέντρων Ψυχικής Υγείας και Ψυχιατρικών Τμημάτων σε Γενικά Νοσοκομεία και την πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια περίθαλψη αντίστοιχα.

Μέχρι το έτος 1999 που ψηφίστηκε ο νόμος 2716 αξίζει να σημειωθεί ένα ενδιάμεσο χρονικό σημείο, το έτος 1992 και το κεφάλαιο ΣΤ του Ν. 2071, κυρίως για τις διατάξεις που ρυθμίζουν την ακούσια εισαγωγή.

Σήμερα η προσπάθεια για την εγκατάλειψη του ιδρυματικού τύπου περίθαλψης και των πρακτικών που τη συνοδεύσουν βασίζεται στις διατάξεις του Ν. 2716/99 αλλά ενδυναμώνεται από τη συναινετική διακήρυξη της Παγκόσμιας Εταιρείας Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης και λαμβάνει σοβαρά υπόψη τις παραινέσεις του Π.Ο.Υ. και τις συστάσεις διεθνών οργανώσεων.

Με άξονα τα ανωτέρω και γνώμονα τον σεβασμό των δικαιωμάτων των ασθενών καταρτίσθηκε ένα σχέδιο δράσης με την κωδική ονομασία «Ψυχαργώς» για την ανάπτυξη δομών και υποδομών σε όλη τη χώρα που προσφέρουν υπηρεσίες σε παιδιά, εφήβους και ενήλικες. Η ανάπτυξη αυτή χρηματοδοτείται από εθνικούς κυρίως αλλά σε πρώτη φάση και από κοινοτικούς πόρους μέσω των διαρθρωτικών ταμείων της Ευρωπαϊκής Ένωσης τα οποία θα διαθέσουν μέχρι το 2006 περίπου 218 εκατ. ευρώ.

Αναμενόμενα αποτελέσματα:

Πολλά προσδοκούμε από την αναμενόμενη μέχρι το πρώτο τρίμηνο του 2004 κατάργηση της ασυλικής περίθαλψης στο Ψυχιατρείο Πέτρας Ολύμπου στην Πιερία. Αναμένουμε επιτάχυνση των ρυθμών ανάπτυξης των έργων για μονάδες του κοινοτικού δικτύου στην ευρύτερη περιοχή που εξυπηρετούσε στο συγκεκριμένο νοσοκομείο και πιστεύουμε ότι αυτό θα επηρεάσει θετικά και τις άλλες περιοχές με ανάλογα αποτελέσματα.

Κ. Μαυρατζώτου,
Προϊστάμενη της Διεύθυνσης Ψυχικής Υγείας Υπουργείο Υγείας και Πρόνοιας